راهنمای جامع سرویس درایر تبریدی + 5 نکته کلیدی نگهداری

حفظ کیفیت هوای فشرده در خطوط تولید، بدون عملکرد صحیح تجهیزات جانبی غیرممکن است. یکی از حیاتی‌ترین اقدامات برای جلوگیری از ورود رطوبت به سیستم پنوماتیک، انجام منظم سرویس درایر تبریدی است. نادیده گرفتن نگهداری دوره‌ای این دستگاه، نه تنها باعث کاهش عمر مفید مبدل‌های حرارتی می‌شود، بلکه هزینه‌های سنگین تعمیرات اضطراری را به کارخانه تحمیل می‌کند. در این راهنمای فنی از البرز کمپرسور خاورمیانه، اصول دقیق و چک‌لیست‌های اجرایی برای حفظ کارایی درایرهای صنعتی را بررسی می‌کنیم تا خط تولید شما همیشه ایمن و استاندارد باقی بماند.

1. اصول فنی سرویس درایر تبریدی و نگهداری پیشگیرانه (PM)

سرویس درایر تبریدی باید بر اساس یک برنامه مدون نگهداری پیشگیرانه (PM) اجرا شود تا از توقف‌های ناخواسته جلوگیری گردد. هدف اصلی این فرآیند، حفظ راندمان انتقال حرارت و جلوگیری از افزایش دمای کاری سیستم است. در محیط‌های صنعتی که گرد و غبار زیاد است، اهمیت جریان صحیح هوا دوچندان می‌شود. اجرای دقیق چک‌لیست‌های روزانه و ماهانه، تضمین می‌کند که دمای نقطه شبنم (Dew Point) در محدوده استاندارد باقی مانده و کیفیت هوای خروجی مطابق استاندارد جهانی ISO 8573-1 حفظ شود.

1-1. نظافت و سرویس کندانسور و سیستم خنک‌کننده

کندانسور، قلب تبادل حرارت در درایر است و گرفتگی آن مستقیماً بر کارایی دستگاه اثر می‌گذارد. انباشت گرد و غبار روی فین‌های آلومینیومی باعث افزایش فشار دیسشارژ و داغ شدن بیش از حد کمپرسور می‌شود. برای تمیزکاری اصولی، حتماً از باد فشرده (Air Blow) در جهت مخالف گردش فن استفاده کنید تا ذرات خارج شوند. استفاده از کارواش آب فشار قوی هرگز توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند پره‌های ظریف کندانسور را خم کرده و جریان هوا را مسدود کند.

1-2. بازرسی عملکرد شیر تخلیه اتوماتیک (Auto Drain)

وظیفه خروج رطوبتِ کندانس شده از سیستم، بر عهده شیر اتودرین است و سلامت آن حیاتی می‌باشد. گرفتگی توری صافی (Strainer) که قبل از شیر برقی نصب می‌شود، شایع‌ترین علت عدم تخلیه آب است. توصیه می‌شود عملکرد بوبین و باز و بسته شدن مسیر تخلیه را به‌صورت روزانه یا هفتگی با فشردن دکمه تست (Test Button) بررسی کنید. خرابی این قطعه باعث ورود حجم زیادی آب به خط لوله هوای فشرده خواهد شد.

2. سرویس درایر تبریدی؛ پایش سیکل تبرید و عیب‌یابی

سرویس درایر تبریدی فراتر از یک نظافت ساده است و نیازمند پایش دقیق پارامترهای فنی سیکل تبرید می‌باشد. تکنسین‌های نگهداری باید توانایی خواندن و تفسیر گیج‌های فشار گاز مبرد (Low/High Pressure) را داشته باشند. هرگونه تغییر غیرعادی در فشار گاز یا دمای خط لوله، اولین نشانه از بروز مشکل جدی در کمپرسور برودتی یا وجود نشتی گاز در مدار است. تشخیص زودهنگام این علائم در فرآیند سرویس، از سوختن کمپرسور و تحمیل هزینه‌های گزاف تعویض جلوگیری می‌کند.

2-1. کنترل فشار گاز مبرد و نقطه شبنم (Dew Point)

نمایشگر نقطه شبنم در یک درایر سالم باید همواره عددی بین ۳ تا ۵ درجه سانتی‌گراد را نشان دهد. اگر این دما افزایش یابد، به معنای ناتوانی دستگاه در حذف رطوبت است که غالباً ناشی از کمبود گاز مبرد (مانند R134a یا R407c) یا خرابی فن می‌باشد. پایش مداوم گیج فشار ساکشن در هنگام بازدیدهای دوره‌ای، به تکنسین کمک می‌کند تا پیش از افت کامل راندمان و ورود آب به خط تولید، اقدام به نشت‌یابی و شارژ گاز نماید.

2-2. بررسی سلامت کمپرسور برودتی و نشتی‌های احتمالی

در هنگام بازدید دوره‌ای، به صدای کارکرد کمپرسور دقت کنید؛ شنیدن صداهای فلزی، تق‌تق یا لرزش غیرعادی هشداری جدی برای خرابی مکانیکی است. همچنین اتصالات لوله‌های مسی را به دقت بررسی کنید؛ وجود لکه‌های چربی یا روغن در محل جوشکاری‌ها و اتصالات، نشان‌دهنده نشت گاز مبرد است. سرویس‌کار باید سلامت خازن راه‌انداز و رله استارت را نیز چک کند تا از استارت نرم و بی‌نقص کمپرسور در سیکل‌های کاری مطمئن شود.

سوالات متداول سرویس و نگهداری

در شرایط کاری استاندارد و محیط صنعتی معمولی، نظافت کندانسور باید به صورت ماهانه انجام شود تا تبادل حرارت مختل نگردد. همچنین بررسی عملکرد شیر تخلیه اتوماتیک (Auto Drain) باید به صورت روزانه یا نهایتاً هفتگی صورت گیرد تا از عدم گرفتگی مسیر آب اطمینان حاصل شود. سرویس کامل و چکاپ فشار گاز مبرد نیز بهتر است هر 6 ماه یکبار توسط تکنسین متخصص انجام پذیرد.

یخ زدگی معمولاً ناشی از تنظیم نبودن یا خرابی شیر بای‌پس گاز داغ (Hot Gas Bypass Valve) است که وظیفه کنترل ظرفیت را دارد. همچنین کمبود گاز مبرد یا خرابی ترموستات نیز می‌تواند باعث کاهش بیش از حد دما شود. این مشکل باعث انسداد مسیر عبور هوا و افت فشار شدید در سیستم می‌شود و باید فوراً توسط تعمیرکار متخصص بررسی و رفع گردد.

بهترین و ایمن‌ترین روش، استفاده از هوای فشرده (باد پاش) در جهت مخالف جریان هوای فن است تا گرد و غبار از بین فین‌های آلومینیومی خارج شود. در صورت وجود چربی یا گرفتگی شدید، می‌توان از اسپری‌های چربی‌زدای مخصوص کندانسور (غیر اسیدی) استفاده کرد، اما باید بسیار مراقب بود که پره‌های ظریف کندانسور بر اثر فشار فیزیکی خم نشوند، زیرا این کار راندمان را کاهش می‌دهد.

برای اکثر درایرهای تبریدی صنعتی، دمای نقطه شبنم استاندارد تحت فشار، باید بین +3 تا +5 درجه سانتی‌گراد باشد. اگر نمایشگر دمای بالاتری را نشان دهد، به معنی وجود رطوبت در هوای خروجی است و عملکرد دستگاه مختل شده است. از طرفی، اگر دما به زیر صفر برسد، خطر یخ‌زدگی مبدل حرارتی و مسدود شدن مسیر هوا وجود دارد.

مهم‌ترین نشانه‌های کمبود گاز شامل بالا رفتن دمای نقطه شبنم روی نمایشگر، کارکرد مداوم و یک‌سره کمپرسور بدون خاموش شدن (عدم اتومات کردن)، و خنک نشدن لوله برگشت گاز به کمپرسور است. همچنین کاهش راندمان رطوبت‌گیری و مشاهده آب در خطوط مصرف، از علائم قطعی کمبود گاز مبرد است که نیاز به نشت‌یابی و شارژ گاز دارد.

از ما بپرسید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *